English Holocaust Daders en slachtoffers

Omstanders

Omstanders
Achteraf kunnen we constateren dat er in Europa in de jaren 1933-1945 relatief weinig overtuigde antisemieten nodig waren om de vervolging van Joden te kunnen doorvoeren. Voor de nazi’s was het belangrijkste dat er niet teveel protest ontstond tegen de jodenvervolging. In het tweede deel van zijn standaardwerk Nazi-Duitsland en de Joden (2007) velt de historicus Saul Friedländer een hard oordeel over de rol van omstanders in de holocaust.

‘Dit is zo vanzelfsprekend dat niemand het zal bestrijden, en juist daarom is het volgende feit zo belangrijk. Geen enkele maatschappelijke groep, geen enkel kerkgenootschap, geen onderzoeksinstelling of beroepsvereniging in Duitsland of elders in Europa verklaarde zich solidair met de Joden. (...) Integendeel veel sectoren waren direct betrokken bij de onteigening van de Joden en wilden, al dan niet uit hebzucht, graag dat ze helemaal zouden verdwijnen. Met als gevolg dat de Nazi’s en aanverwante leiders de jodenvervolging tot het alleruiterste konden drijven zonder ook maar op één tegenkracht van belang te stuiten.’


18-4802 18-4879 18_0002 18-9776 18—96770
  1. Winkelend publiek in Berlijn. De tekst op het affiche luidt “Duitsers, verdedigt u tegen Joodse gruwelpropaganda. Koopt alleen bij Duitse winkels." Collectie NIOD, Amsterdam
  2. Een Duits dorp geeft aan dat Joden niet welkom zijn binnen de gemeentegrenzen. Collectie NIOD, Amsterdam
  3. Bladzijde uit het dagboek van mevrouw Huizinga-Sannes over de invoering van de Jodenster. Collectie NIOD, Amsterdam
  4. Een Joodse winkel in Bordeaux, Frankrijk, 1941. Op last van de Franse regering moesten Joodse winkeliers een dergelijk bord ophangen. Collectie NIOD, Amsterdam
  5. Amsterdam, mei 1943. Joden gehoor gevend aan een oproep om zich te melden bij de Duitse overheid voor “transport naar het Oosten”. Collectie NIOD, Amsterdam
Woordenlijst
vervolging
massamoord
daders en slachtoffers
kampen
auschwitz
sobibor
na 1945
tijdbalk
gastenboek
ss
wehrmacht
handlangers
joden
sinti en roma
andere slachtoffers
omstanders
verzet en helpers