English Holocaust Daders en slachtoffers

Verzet en helpers

Verzet en helpers
Het algemene beeld dat de jodenvervolging in Europa niet of nauwelijks verzet heeft opgeroepen, is onjuist. Met name in Oost-Europa hebben individuele en groepen Joden zich al dan niet gewapend verzet. In tientallen getto’s en zelfs in een aantal concentratie- en vernietigingskampen zijn Joden in opstand gekomen. De opstand in het Getto van Warschau in de eerste vier maanden van 1943 is daarvan de bekendste. Om dit Verzet te breken hebben de nazi’s huizenblok voor huizenblok opgeblazen; tijdens de gevechten zijn ongeveer 7.000 Joodse strijders gedood en werden 6.000 van hen levend verbrand of vergast in door hen opgeworpen verdedigingsbunkers.

In Auschwitz-Birkenau zijn gevangenen er in geslaagd om een crematorium op te blazen. Ongeveer 20.000 – 30.000 Joden hebben zich weten aan te sluiten bij de Partizanenbeweging in het door Nazi-Duitsland bezette deel van de Sovjet Unie. In heel Europa zijn vele duizenden Joden geholpen en verborgen door individuele niet-Joodse burgers. In het bezette Denemarken werd de relatief kleine Joodse gemeenschap (7.000 – 8.000 man) vlak voor deportatie naar het neutrale en veilige Zweden overgebracht. In Polen en in de door de Nazi’s bezette delen van de Sovjet Unie stond op het helpen of verbergen van Joden de doodstraf. In Nederland gold dat niet.


19-14575 19-96712 19_0003 J_Ghetto_Uprising_Warsaw2 J_Stroop_Report_-_Warsaw_Ghetto_Uprising_10
  1. De opstand in het getto van Warschau in de eerste maanden van 1943 werd bloedig neergeslagen. Collectie NIOD, Amsterdam
  2. Ondergedoken Joodse kinderen in de Haarlemmermeerpolder, vlak bij Amsterdam. Collectie NIOD, Amsterdam
  3. Illegaal pamflet waarin wordt opgeroepen voor de Februaristaking (1941), een verzetsactie in Amsterdam tegen de Duitse bezetter, na een razzia waarbij ruim 400 Joodse mannen waren opgepakt. Collectie NIOD, Amsterdam
  4. Na de opstand (1943) werd het getto van Warschau in brand gestoken en verwoest. Collectie NIOD, Amsterdam
  5. Poolse Joden worden afgevoerd in het getto van Warschau. Op de achtergrond staan de gebouwen in de brand. Foto uit 1943. Collectie NIOD, Amsterdam
Woordenlijst
vervolging
massamoord
daders en slachtoffers
kampen
auschwitz
sobibor
na 1945
tijdbalk
gastenboek
ss
wehrmacht
handlangers
joden
sinti en roma
andere slachtoffers
omstanders
verzet en helpers