English Holocaust Na 1945

Aanvankelijk zwijgen

Aanvankelijk zwijgen
Auschwitz is na de oorlog het belangrijkste symbool geworden voor de hele holocaust. Honderden overlevenden van Auschwitz hebben – vaak zeer indringend – hun herinneringen aan de verschrikkingen in het kamp op papier gezet. Over wat zich in Auschwitz heeft afgespeeld is veel meer bekend geworden dan over bijvoorbeeld wat zich in Belzec heeft afgespeeld. Van laatstgenoemd kamp, waar naar schatting ruim 600.000 Joden zijn vermoord, zijn nauwelijks overlevenden. Slechts twee gevangenen wisten dit kamp te ontvluchten, een van hen was na de oorlog nog in leven. Maar het heeft wel even geduurd voor dat de verhalen over Auschwitz ook werkelijk werden gehoord en de Holocaust in het openbaar werd besproken.

De overlevenden van Auschwitz kregen overal in Europa bij hun terugkeer geen hartelijk welkom. Niet alleen had de plaatselijke bevolking – na jaren van antisemitische propaganda – de neiging de Joden de schuld te geven van hun eigen lijden, maar eveneens was men allesbehalve blij met de terugkeer van mannen en vrouwen van wie ze inmiddels de banen, bezittingen en huizen in bezit hadden genomen.

Ook omdat heel Europa verwoest was, was voor de meeste Europese Joden de keuze duidelijk: emigreren naar Israël (toen die staat eenmaal bestond), naar de Verenigde Staten (toen daar in 1950 de grenzen werden geopend), of zwijgen en proberen niet op te vallen.


32-83519 32-83563
  1. Gerepatrieerde ex-concentratiekampbewoners op het vliegveld te Eindhoven. Enkele honderden Joden werd per vliegtuig terug gebracht naar Nederland. Collectie NIOD, Amsterdam
  2. Dit Joods gezin was er in Dachau in geslaagd om bij elkaar en in leven te blijven. Foto genomen bij hun terugkeer op het vliegveld Eindhoven. Collectie NIOD, Amsterdam
Woordenlijst
vervolging
massamoord
daders en slachtoffers
kampen
auschwitz
sobibor
na 1945
tijdbalk
gastenboek
berechting
aanvankelijk zwijgen
herinnering levend houden
holocaustontkenning
proces tegen demjanjuk