English Expositie in Auschwitz Vervolging

Isoleren van Joden

De gewelddadigheden namen toe. Op Duits bevel werd in februari 1941 de Joodsche Raad opgericht. Joden werden nu zelf ingeschakeld bij de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. In de loop van 1941 werd de bewegingsvrijheid van Joden steeds meer beperkt door talloze verordeningen. Joden mochten niet meer naar de bioscoop, naar cafés, markten, zwembaden, parken, musea, dierentuinen, speeltuinen en openbare bibliotheken. Joodse kinderen werden van niet-Joodse scholen verwijderd en Joodse studenten waren niet langer welkom op de universiteiten.

Gewelddadigheden
Verordeningen

Afbeelding 5Afbeelding 3Afbeelding 2Afbeelding 4Afbeelding 1 Afbeelding 3Afbeelding 5Afbeelding 4 Afbeelding 6
  1. Tijdelijke afzetting Amsterdamse Jodenwijk, februari 1941
    Na de rellen in de 'Joodse wijk' waarbij WA-man H. Koot (NSB) om het leven kwam, werden op verschillende plaatsen in de Jodenbuurt prikkeldraadversperringen aangebracht en bruggen opgehaald. Op de achtergrond de opgehaalde brug aan de Kloveniersburgwal.
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  2. Razzia in de Joodse wijk, Amsterdam, 22 februari 1941
    Als represaillemaatregel tegen de onlusten in de stad sloten zeshonderd leden van de Ordnungspolizei (Duitse ordepolitie) een deel van de Joodse wijk hermetisch af. Honderden jonge Joodse mannen werden met grof geweld opgepakt en bijeengebracht op het Jonas Daniël Meijerplein.
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  3. Opgepakte Joden op het Jonas Daniël Meijerplein, Amsterdam, 22 februari 1941
    Een dag later vond een tweede razzia plaats. In totaal werden meer dan 400 Joden weggevoerd naar het gevangenenkamp Schoorl.
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  4. Duitse politiemannen jagen opgepakte Joden de gereedstaande vrachtwagens in, Amsterdam, 22 februari 1941
    Via kamp Schoorl werden zij naar het Duitse concentratiekamp Buchenwald gebracht.
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  5. Tijdens de razzia op het Jonas Daniël Meijerplein opgepakte Joden op appèl in het Duitse concentratiekamp Buchenwald kort na hun aankomst op 28 februari 1941
    Drie maanden later waren er al tientallen mannen omgekomen. Op één na, Max Nebig, die door kampgenoten verborgen werd gehouden, werden de overgebleven mannen doorgestuurd naar het Duitse concentratiekamp Mauthausen in Oostenrijk. Niemand van hen overleefde het kamp. Max Nebig bleef vier jaar lang ondergedoken in een tbc-barak in Buchenwald en zag kans te overleven.
    Foto uit het Duitse SS-Blad Das Schwarze Korps, collectie NIOD, Amsterdam
  1. De Amsterdamse Jodenbuurt, zomer 1941
    Een amateurfoto, collectie NIOD, Amsterdam
  2. Een lange reeks anti-Joodse maatregelen leidde ertoe dat de Joden in een totaal maatschappelijk isolement terechtkwamen. De toegang tot zwembaden, winkels, cafés, parken en andere openbare gelegenheden werd hun verboden.
    Fotograaf onbekend, verzameling Gemeentearchief Rotterdam
  3. Leden van de WA (knokploegen) van de Nederlandse Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) dwongen café-eigenaren bordjes met de tekst ‘Joden niet gewenst’ op te hangen. Daarmee werd vooruitgelopen op de invoering van het officiële plakkaat met het opschrift: ‘Verboden voor Joden’, Amsterdam, januari 1941
    Fotograaf onbekend, collectie NIOD, Amsterdam
  4. In een verordening van 12 maart 1941 bepaalde de Duitse bezetter dat voor ondernemingen waarin Joden een zekere invloed hadden’ bewindvoerders, Treuhändler of Verwalter, aangesteld werden. Deze namen in feite het bedrijf over. De bewindvoerder van Zwanenberg’s Conserven-fabrieken maakte aan de gevel van het bedrijf duidelijk dat Joden niet langer welkom waren.
    Foto Charles Breijer, collectie NFM, Rotterdam
Woordenlijst
plattegrond
introductie
joden in nederland
vluchtelingen
duitse inval
vervolging
verzet
onderduiken
sinti en roma
deportatie
nederlanders in auschwitz
onderwijsmateriaal
educatief materiaal
gastenboek
citaten
eerste anti-joodse maatregelen
protesten tegen de jodenvervolging
isoleren van joden
joodse werkkampen
jodenster
de joodsche raad
chronologie:
pers en propaganda
burgerbestuur

chronologie:
onlusten in amsterdam
registratie, roof en opsporing
propaganda en verzet

chronologie:
roof
tewerkstelling